Συγκλονισμένοι παρατηρούμε τα γεγονότα των τελευταίων ημερών, όμως κάποιοι από εμάς δεν βρισκόμαστε προ εκπλήξεων. Η παρατεταμένη ξηρασία, σε συνάρτηση με τις αυξημένες ανάγκες και τις άστοχες ανθρωπογενής παρεμβάσεις, συνήθως γίνονται προπομπός πλημμυρικών φαινομένων.  Ζούμε σε μία κατεξοχήν αγροτική περιοχή και είναι φυσικό οι αγροτικές καλλιέργειες να αποτελούν τον κυριότερο καταναλωτή νερού στο δήμο. Όμως, υπάρχουν  πληθώρα προβλημάτων που σχετίζονται με την πλημμελή αξιοποίηση των υδατικών πόρων, τα οποία εμφανίζονται με την μορφή λειψυδρίας κατά τους θερινούς μήνες και οι απαιτήσεις των καλλιεργειών δεν ικανοποιούνται πλήρως.

Κατά κύριο λόγο, αυτό οφείλεται στην έλλειψη έργων υποδομής (φράγματα, ταμιευτήρες και άλλα εγγειοβελτιωτικά έργα). Παράλληλα, τα υπάρχοντα αρδευτικά δίκτυα, παρουσιάζουν σημαντικά προβλήματα λόγω έλλειψης συντήρησης.  Έτσι, η αυξημένη ζήτηση σε νερό, δεν συμβαδίζει με την επάρκεια έργων υποδομής.

 

Το πρόβλημα της αυξημένης ζήτησης νερού τα τελευταία χρόνια επιτείνεται από την κακή διαχείριση των χρησιμοποιούμενων υδατικών πόρων, με αποτέλεσμα τεράστιες ποσότητες νερού να χάνονται τόσο κατά την μεταφορά όσο και κατά την εφαρμογή του νερού στο χωράφι. Όλα τα παραπάνω προβλήματα, εμφανίζονται στον αγροτικό τομέα ως μείωση της ποιότητας και ποσότητας των παραγόμενων αγροτικών προϊόντων και ως αύξηση του κόστους παραγωγής (π.χ ανόρυξη νέων βαθέων γεωτρήσεων για την κάλυψη των υδατικών αναγκών).

Στα σχετιζόμενα με την κακή διαχείριση των υδατικών πόρων περιβαλλοντικά προβλήματα πρέπει να συμπεριληφθούν:

– η υφαλμύρωση υδροφορέων παράκτιων περιοχών από την υπεράντληση,

– η αλάτωση εδαφών από τη συνεχή άρδευση με υπόγεια υφάλμυρα νερά ή και από την

αδυναμία στράγγισης των αλάτων από το έδαφος,

– η μείωση της παροχής των φυσικών υδατορευμάτων,

– η αύξηση της συγκέντρωσης ρύπων σε φυσικούς αποδέκτες από τη μείωση των διαθέσιμων ποσοτήτων τους που συνεπάγεται η υπερεκμετάλλευση τους.

 

Επιπλέον, η υπεράντληση των υπόγειων υδροφορέων έχει οδηγήσει σε μη αναστρέψιμες καταστάσεις που οφείλονται στη συνίζησή τους και σχετίζονται με τη μείωση της παροχετευτικής τους ικανότητας και της αποθηκευτικότητας, καθώς και στην εμφάνιση ασταθών καταστάσεων (ρηγματώσεων) στην επιφάνεια του εδάφους. Όλα τα παραπάνω, σε συνάρτηση με το έντονο γεωγραφικό ανάγλυφο (μεγάλες κλίσεις), συμβάλλουν στη χειμαρρώδη απορροή των υδάτων. Φυσικά καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη πλημμυρικών φαινομένων παίζει και η πλημμελής φροντίδα των ρεμάτων, όπως και η έλλειψη ή μη εφαρμογή κανόνων οικιστικής ανάπτυξης.

 

Για την άρση των παραπάνω προβλημάτων είναι απαραίτητο να ληφθεί μια σειρά

μέτρων που μπορούν να υλοποιηθούν αρχικά μέσω  προγραμμάτων που θα

εξετάζουν – αξιολογούν και κατά περίπτωση προτείνουν λύση. Για το σκοπό αυτό θα

πρέπει σε κάθε περιοχή ή υποπεριοχή να:

-Αξιολογηθούν οι υπάρχουσες υποδομές αξιοποίησης του υδατικού δυναμικού για γεωργική χρήση με βάση τη διάρθρωση των καλλιεργειών και τα χρησιμοποιούμενα συστήματα άρδευσης.

-Αξιολογηθούν τα διάφορα συστήματα άρδευσης με βάση τη διαθεσιμότητα σε νερό, το είδος της καλλιέργειας, την εμπειρία και την εκπαίδευση των γεωργών.

-Αξιοποιηθούν σύγχρονες τεχνολογίες (συστήματα γεωγραφικών πληροφοριών, τηλεμετρία) και πρακτικές διαχείρισης και κοστολόγησης του αρδευτικού νερού με στόχο τη μείωση των απωλειών του.

 

Επίσης, οι γενικές κατευθύνσεις και οι επιμέρους στόχοι των προτάσεων για την

αξιοποίηση υδατικών πόρων και για εγγειοβελτιωτικά έργα, είναι οι εξής:

-Αξιοποίηση επιφανειακών και υπόγειων νερών, για την ικανοποίηση της

ζήτησης σε όλες τις περιοχές του Δήμου. Για αρδευτικούς, κτηνοτροφικούς και

λοιπούς σκοπούς, χωρίς να υπάρχουν επιπτώσεις στο φυσικό περιβάλλον.

-Ορθολογική εκμετάλλευση των υδατικών πόρων, ώστε να αποφευχθούν

φαινόμενα λειψυδρίας, υφαλμύρωσης, ρύπανσης, υποβάθμισης των νερών και

γενικότερα ερημοποίησης της  έκτασης του Δήμου.

-Κατασκευή έργων αγροτικής υποδομής (εκσυγχρονισμός αρδευτικών έργων, αγροτική οδοποιία, τεχνικά και άλλα έργα), μείωση του κόστους άρδευσης και κατ’ επέκταση μείωση του κόστους παραγωγής των αγροτικών προϊόντων.

-Οριοθέτηση και διευθέτηση ποταμών και ρεμάτων σε στοχευμένα σημεία

-Έργα αποστράγγισης σε γεωγραφικές περιοχές που απαιτούνται.

 

Το νερό είναι πηγή ζωής, πολύτιμο αγαθό ευημερίας και απαραίτητο μέσο ανάπτυξης, όμως αν δεν προσέξουμε και αν δεν προβλέψουμε μπορεί να γίνει αιτία καταστροφής ενός μεγάλου μέρους της τοπικής οικονομίας.

ΔΕΙΤΕ ΤΟΝ ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΣΥΝΔΕΣΜΟ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΥΠΟΓΕΙΩΝ ΥΔΡΟΦΟΡΕΩΝ ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΣΗΤΕΙΑΣ

του Σωτήρη Αλεξανδρόπουλου